Δρ. Χρήστος Κρητικός

Ενδοοδοντία

Η ενδοδοντία είναι ειδικότητα της οδοντιατρικής με αντικείμενο τη διάγνωση και την αποκατάσταση βλαβών που αφορούν το εσωτερικό του δοντιού και συγκεκριμένα τον πολφό του δοντιού. Όταν ο πολφός μολύνεται ή νεκρώνεται πρέπει να εφαρμοστεί ενδοδοντική θεραπεία. Σκοπός της ενδοδοντικής θεραπείας είναι να διατηρηθεί το δόντι στον οδοντικό φραγμό.

Ενδοδοντική θεραπεία

Τι είναι

Η ενδοδοντική θεραπεία εφαρμόζεται στο εσωτερικό του δοντιού και συγκεκριμένα σε μια κοιλότητα που εκτείνεται σε όλο το μήκος του δοντιού και περιέχει έναν μαλακό ιστό που ονομάζεται πολφός. Ο πολφός αποτελείται από νεύρα, αγγεία και κύτταρα που σχετίζονται με τη διάπλαση του δοντιού στην εμβρυϊκή ηλικία. Στην καθομιλουμένη ο πολφός ονομάζεται «νεύρο του δοντιού» και η ενδοδοντική θεραπεία, «απονεύρωση».

Πότε εφαρμόζεται

Η ενδοδοντική θεραπεία εφαρμόζεται όταν ο πολφός του δοντιού μολυνθεί ή νεκρωθεί (από τερηδόνα, περιοδοντική νόσο, τραύμα ή κάταγμα). Σκοπός της είναι να αποκαταστήσει την υγεία του δοντιού έτσι ώστε το δόντι να εξακολουθήσει, όπως προαναφέραμε, να αποτελεί μέρος του οδοντικού φραγμού. Εάν δεν θεραπεύσουμε το δόντι, τότε η λοίμωξη θα εξαπλωθεί στο οστό που περιβάλλει το δόντι καταστρέφοντάς το προοδευτικά, γεγονός που μπορεί να καταστήσει αναγκαία την εξαγωγή του δοντιού.

Πώς πραγματοποιείται

Η ενδοδοντική θεραπεία (ή «απονεύρωση») πραγματοποιείται με την αφαίρεση του μολυσμένου ή νεκρωμένου πολφού από το δόντι. Πρόκειται για μια ανώδυνη θεραπεία και η διαδικασία περιλαμβάνει σε γενικές γραμμές τα εξής βήματα:

Αρχικά γίνεται τοπική αναισθησία στο δόντι.
Στη συνέχεια χρησιμοποιείται ελαστικός απομονωτήρας για να απομονωθεί το δόντι από το περιβάλλον του στόματος που περιέχει σάλιο και βακτήρια.
Ακολουθεί η διάνοιξη του δοντιού και η αφαίρεση της τερηδόνας εφόσον υπάρχει.
Κατόπιν εντοπίζονται οι ριζικοί σωλήνες με χρήση ψηφιακού εντοπιστή ακρορριζίου.
Το επόμενο βήμα είναι η αφαίρεση του πολφού και η κατάλληλη διαμόρφωση του σχήματος των ριζικών σωλήνων για να δεχτούν το υλικό σφράγισης.
Ακολουθεί η απολύμανση του ριζικού σωλήνα με ειδικά διαλύματα.
Στη συνέχεια, οι ριζικοί σωλήνες σφραγίζονται με χρήση γουταπέρκας και το δόντι σφραγίζεται με προσωρινό υλικό.
Η διαδικασία ολοκληρώνεται με τη μόνιμη αποκατάσταση του δοντιού. Αυτή μπορεί να περιλαμβάνει μόνιμο σφράγισμα του δοντιού ή, εάν έχει αφαιρεθεί μεγάλο μέρος της μύλης (του ορατού τμήματος του δοντιού), ενδέχεται να είναι απαραίτητη η τοποθέτηση μεταλλικού άξονα και η ανασύσταση της μύλης ή ακόμη και στεφάνη. Η κατάλληλη προσθετική αποκατάσταση αποφασίζεται από τον οδοντίατρό σας.
Σε περίπτωση ύπαρξης συριγγίου ή παρουσίας έντονης φλεγμονής, τοποθετείται στους ριζικούς σωλήνες του δοντιού ειδική πάστα και ο ασθενής επανέρχεται μετά από 7 ημέρες για την ολοκλήρωση της ενδοδοντικής θεραπείας. Υπάρχει η πιθανότητα να χορηγηθούν αντιβιοτικά στον ασθενή, εάν έχει εντοπισθεί φλεγμονή η οποία έχει επεκταθεί πέρα από το ακρορρίζιο του δοντιού.

Το οδοντιατρείο απαιτείται να είναι εφοδιασμένο με τα πλέον σύγχρονα τεχνολογικά μέσα, όπως ανιχνευτή ακρορριζίου, σύστημα θερμής γουταπέρκας, ακτινογραφικό μηχάνημα, μικροσκόπιο, ειδικό μοτέρ ενδοδοντίας, ειδικό μηχάνημα μέτρησης ζωτικότητας πολφού, διοδικό laser όπως και οποιοδήποτε άλλο μηχάνημα που εξασφαλίζει τη γρήγορη και ανώδυνη διάνοιξη της ρίζας, αλλά και την ολοκλήρωση της ενδοδοντικής θεραπείας σε μία (1) και, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, σε δύο (2) επισκέψεις.

Πριν από την επέμβαση

Το δόντι που χρειάζεται ενδοδοντική θεραπεία προκαλεί πόνο κατά τη μάσηση ή όταν απλώς δαγκώνετε κάτι, ενώ μπορεί να παρουσιάζει ευαισθησία κατά την επαφή με ζεστά ή παγωμένα τρόφιμα ή ροφήματα. Είναι πιθανό τα ούλα γύρω από το δόντι να είναι διογκωμένα. Μπορεί επίσης ο πόνος να είναι αυτόματος, δηλαδή να μην προκαλείται από κάποιο ερέθισμα, σε μερικές όμως περιπτώσεις ενδέχεται τα συμπτώματα να απουσιάζουν.

Μπορείτε να συνεχίσετε να παίρνετε κανονικά τα φάρμακά σας, π.χ. φάρμακα για τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης ή φάρμακα για τον θυρεοειδή. Αν ο οδοντίατρος ή ο γιατρός σας σας έχει συμβουλεύσει να πάρετε αντιβίωση πριν από την ενδοδοντική θεραπεία (π.χ. σε περίπτωση καρδιακής μαρμαρυγής), φροντίστε να έχετε πάρει την αντιβιοτική σας αγωγή την ημέρα που θα διεξαχθεί η επέμβαση.

Η λήψη ιβουπροφαίνης επίσης συμβάλλει στον περιορισμό της φλεγμονής. Συνιστάται να πάρετε ιβουπροφαίνη σύμφωνα με τις οδηγίες του οδοντιάτρου σας πριν από την επέμβαση.

Μετά την επέμβαση

Αποφύγετε την μάσηση από την πλευρά όπου βρίσκεται το θεραπευμένο δόντι, ιδιαίτερα την κατανάλωση σκληρών τροφών. Ενημερώστε τον γιατρό σας αν φύγει το προσωρινό σφράγισμα.

Είναι πιθανό να νιώσετε ενόχληση η οποία μπορεί να οφείλεται:

Σε ερεθισμό των ιστών γύρω από το δόντι, λόγω της θεραπείας
Σε αναζωπύρωση προϋπάρχουσας μόλυνσης που βρισκόταν σε ύφεση, οπότε σε αυτή την περίπτωση εμφανίζεται πόνος με οίδημα (πρήξιμο).

Σε αυτή την περίπτωση ακολουθήστε τις παρακάτω οδηγίες:

Κάνετε πλύσεις του στόματος με ζεστό αλατόνερο ή χαμομήλι.
Το υγρό θα πρέπει να είναι τόσο ζεστό όσο να το ανέχεστε εύκολα, ενώ η διαδικασία των πλύσεων διαρκεί 5 λεπτά και πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε 1-2 ώρες.
Αν αντιληφθείτε την εμφάνιση οιδήματος (πρηξίματος), τοποθετήστε εξωτερικά στην περιοχή (στο δέρμα) πάγο τυλιγμένο σε μια πετσέτα και διατηρήστε τον για 5-10 λεπτά. Επαναλάβετε τη διαδικασία κάθε 1-2 ώρες.
Συμπληρώστε την αγωγή με θερμές πλύσεις του στόματος στα μεσοδιαστήματα.
Αν πονάτε, μπορείτε να πάρετε παυσίπονα – ένα ανά 4ωρο ή 6ωρο.
Μη διστάσετε να τηλεφωνήσετε στον οδοντίατρο, μπορεί να είναι απαραίτητη η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής.

Η πιθανότητα επιτυχίας της ενδοδοντικής θεραπείας υπερβαίνει το 90% και εξαρτάται κυρίως από την μορφολογία του δοντιού.

Ρίζες πολύ στενές, με έντονες κάμψεις και συστροφές δεν επιτρέπουν την ικανοποιητική επεξεργασία και έμφραξη του εσωτερικού τους.

Παράλληλα, ο πολφός εμφανίζει σε ορισμένες περιπτώσεις παρακλάδια, τους λεγόμενους «παράπλευρους ριζικούς σωλήνες», οι οποίοι δεν είναι δυνατό να δεχτούν επεξεργασία.